Với chiếc gương lõm, ánh sáng hội tụ chiếu vào gương, rồi vào động cơ, thế là động cơ hoạt  động. TS Nguyễn Thế Hùng (thuộc Viện Vật lý  - Viện KHCN Việt Nam) Chủ nhiệm công trình giải thích: Năng lượng ánh sáng đã tác động và biến thành cơ năng. TS Hùng hy vọng từ ý tưởng này có thế  chế tạo động cơ để phát điện. 

      Ý tưởng ánh sáng 

      Liên tục trong vài tháng ròng, TS Nguyễn Thế Hùng tự  nghiên cứu, tự bỏ tiền của cá nhân  để chế tạo mô hình động cơ này. TS Hùng cho biết, thực tế thì nguyên lý hội tụ ánh sáng để sinh ra nhiệt đã có từ lâu, song việc biến nguyên lý này thành động cơ để ứng dụng vào cuộc sống thì lại luôn là những thử thách của con người. Sau nhiều trăn trở, vất vả và cả thất bại, TS Hùng vẫn tin là sẽ có cơ hội thành công bởi rõ ràng ánh sáng đã là năng lượng của cuộc sống. 

      Đầu tư nhiều hơn, công sức nhiều hơn, TS Hùng phải dày công nghiên cứu với kỳ vọng sẽ chế tạo thành công động cơ chạy bằng ánh sáng. Sau một thời gian dài thử nghiệm, từ nguyên lý tích, tản nhiệt trong tự nhiên, TS Hùng xác định về cột mốc năng lượng có khả năng thu năng lượng từ ánh nắng mặt trời, sau đó tác động vào không khí trong động cơ. Khi đó, không khí nóng sẽ bị giãn nở, sinh ra lực đẩy và làm xi lanh chuyển động. Đây là lúc ý tưởng của TS Hùng gần với thực tế nhất. 

      Để bắt tay vào thực hiện, TS Hùng dùng giấy bạc dán lên chiếc gương lõm tự chế. Kết quả là nguồn nhiệt hội tụ đã đốt cháy giấy và dây điện. Nhưng từ thất bại này, ý tưởng ánh sáng chuyển thành nhiệt năng rồi cơ năng càng hiện rõ hơn. 

       
    Lắp  đặt thí nghiệm động cơ. 

      Tiếp tục thử nghiệm, TS Hùng "tìm kiếm" được chiếc gương lõm của Nga với đường kính hơn 40cm với độ hội tụ chính xác cực cao, khả năng hội tụ ánh sáng tốt và giúp thu được nhiệt  độ có thể nung đỏ thanh sắt. Thử nghiệm thành công, song việc chế tạo động cơ còn khó khăn hơn nhiều. Do không có tay nghề về cơ khí, liên tục các mô hình động cơ được làm ra rồi... hỏng. Qua hàng chục lần cải tiến, từ chiếc gương lõm, điểm hấp thụ nhiệt trên động cơ, buồng lưu khí nóng trong xilanh... 

      Thành công mở ra khi mà chiếc động cơ chạy bằng ánh nắng (DAV1 - Động cơ ánh sáng Việt Nam số  1) của TS Nguyễn Thế Hùng lắp thử nghiệm trên nóc nhà của Viện Vật lý đã hoạt động. 

      Năng lượng sạch 

      TS Hùng cho biết: Theo công bố khoa học của một số  ứng dụng công nghệ sản xuất điện từ động cơ ánh sáng thì cứ 1m2 kính lõm hội tụ  có thể thu nhiệt để sản sinh ra khoảng 1.300W. 

      Cũng theo những tính toán khoa học này thì hiệu suất sử  dụng nguồn ánh nắng mặt trời của động cơ ánh sáng có thể đạt được khoảng 30%. Như vậy lượng điện sản sinh từ 1m2 kính tương đương 400W. Với 100m2 kính có thể sản sinh lượng điện tương đương 40.000W. Nếu có thể xây dựng và ứng dụng thành công, đây sẽ là công nghệ khai thác năng lượng mới và cũng là nguồn năng lượng sạch gần như vô tận. 

      Nhiều chuyên gia sau khi xem xét mô hình nghiên cứu của TS Hùng đã khẳng định việc triển khai công nghệ này không tốn diện tích, có thể lắp đặt ở bất cứ đâu một cách dễ dàng. Đặc biệt, nó  cho phép sự linh hoạt vào quy mô, công suất tùy biến và không tốn mạng truyền dẫn lớn, dễ vận hành và bảo dưỡng... 

       
    Gương hội tụ nung nóng thanh sắt. 

      Nhận xét về công trình khoa học này, GS. Viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu - Viện KH-CN Việt Nam - cho biết hướng nghiên cứu này rất có triển vọng vì nguồn nguyên liệu năng lượng mặt trời gần như vô tận, chi phí rẻ, dễ khai thác. Điều đó có ý nghĩa quan trọng, nhất là với Việt Nam khi mà công nghệ năng lượng chưa phát triển mạnh và phụ thuộc vào bản quyền nước ngoài. 

      TS Trần Quốc Giám - Trung tâm Nghiên cứu năng lượng mới (Đại học Bách khoa Hà Nội) - cũng cho biết việc chuyển đổi năng lượng từ quang năng thành điện năng, nhiệt năng có thể thực hiện được và nhiều nước trên thế giới đã áp dụng. Tuy nhiên đây là lần đầu tiên các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu, chế tạo thành công động cơ này và mở ra khả năng ứng dụng rất lớn. Việc ứng dụng công nghệ này sẽ có nhiều thuận lợi, nhất là dùng để phát điện cho khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa. 

      Hiện nay, Viện KH - CN Việt Nam cũng đã tính đến việc xây dựng dự án sản xuất thử nghiệm để nhóm nghiên cứu tiếp tục hoàn thiện công nghệ. Theo TS Nguyễn Thế Hùng, nhóm nghiên cứu đang tiến hành chế tạo chiếc động cơ ánh sáng thứ 2 với công suất phát điện đạt khoảng 200W.