Bão số 4 không đổ vào Việt Nam nhưng gây mưa trên diện rộng, nhiều địa phương đồng loạt triển khai các giải pháp ứng phó. Biến đổi khí hậu đã thật sự hiện hữu với những yếu tố bất thường và nguy hiểm của thời tiết. Thế nhưng công tác phòng chống thiên tai ở nước ta vẫn còn quá nhiều vấn đề.

Thứ nhất, hệ thống quan trắc, đo đạc khí tượng của nước ta quá mỏng và yếu về trình độ công nghệ, do vậy, mức độ chính xác trong dự báo chỉ đạt cao nhất 80%. Sai số còn lại kéo theo không ít hệ lụy. Cơn bão Chanchu năm 2006 tác động thế nào đến nghề đi biển có lẽ không phải nói lại, nhưng cách đây chưa lâu, việc báo bão Talim (bão số 2) với sai số lớn đã khiến hàng chục tàu cá không kịp di chuyển chấp nhận vật vã giữa trùng khơi không thể coi là chuyện nhỏ… Có vẻ như để hạn chế thiệt hại, vùng báo bão được cơ quan chức năng mở rộng và mỗi khi nghe tin bão đến, chính quyền địa phương, người dân căng sức đề phòng, thế rồi... lãng phí công sức, tiền bạc ra sao trong việc chạy bão hụt không ai tính đến. Các cơ quan chức năng đã làm hết trách nhiệm.

Thứ hai, nước ta đang triển khai khoảng 1.000 thủy điện lớn nhỏ, chưa kể các loại đập thủy lợi và hồ điều hòa (hơn 90% số đập tạo hồ ở nước ta hiện nay là đập đất có điểm yếu là khi nước tràn qua thì dễ gây xói, moi sâu vào thân dẫn đến bị vỡ). Trong bối cảnh môi trường đầu nguồn bị tàn phá, nước dồn về nhanh, thiệt hại do vỡ đập gây ra sẽ rất lớn và nhiều năm sau mới có thể khắc phục được. Trong trận lũ lịch sử ở Hà Tĩnh, đập Khe Mơ đã bị vỡ và sự cố tại đập Sông Tranh vừa qua là những lời cảnh báo về những quả bom nước.

Thứ ba, hiện tượng sạt lở các vùng đất ven sông, diễn ra ngày càng phức tạp, trong khi đó các hành lang thoát lũ đang bị lấn chiếm, xâm phạm nghiêm trọng. Tính từ năm 2008 đến hết tháng 3-2012, trên địa bàn Hà Nội đã xảy ra hơn 1.600 vụ lấn chiếm hành lang bảo vệ đê làm nhà ở, nhà xưởng, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; rồi xẻ đê làm đường; xây dựng lò gạch trên bãi sông, xây dựng các công trình trái phép trong chỉ giới thoát lũ; khai thác cát không phép... Đặc biệt nghiêm trọng là việc tập kết đất, cát, vật liệu xây dựng trên bãi sông; đổ đất, phế thải lấn chiếm lòng sông ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ, sự ổn định của dòng chảy và bờ, bãi sông…

Hệ thống dự báo thời tiết yếu kém, chưa có khả năng dự báo các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như giông, lốc, lũ quét, vòi rồng…; hệ thống các hồ đập thủy lợi có không ít vấn đề; hệ thống hành lang thoát lũ bị biến dạng là những câu chuyện của nhiều năm về trước, nhưng đến nay vẫn chưa có giải pháp triệt để. Thời tiết sẽ biến đổi bất thường với nhiều yếu tố nguy hiểm và ngày càng khó dự báo hơn, nếu chúng ta tiếp tục phòng, chống bão lũ theo kiểu "đến hẹn lại lên", mà không có các giải pháp tích cực, chủ động ứng phó với thiên tai chắc chắn thiệt hại sẽ rất khó lường. Tóm lại, đã đến lúc phải coi phòng chống thiên tai là công việc thường xuyên chứ không chỉ trong mùa mưa bão.