Trong tuần qua, các
ban chức năng thuộc HĐND tỉnh đã tổ chức đợt khảo sát, kiểm tra một số vấn đề
nổi cộm trong số những vấn đề mà cử tri kiến nghị qua đợt tiếp xúc với đại biểu
HĐND tỉnh, để chuẩn bị cho kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khóa V sắp tới.
 |
| Rạch
Chanh (ở xã An Ngãi, huyện Long Điền) trước đây là một đùng nuôi tôm
mang lại giá trị kinh tế cao nay đã bị bỏ hoang vì ô nhiễm từ nguồn
thải của các cơ sở chế biến hải sản. Ảnh: Báo BRVT |
|
Vấn đề được
nhiều cử tri đặc biệt quan tâm là: tình trạng ô nhiễm môi trường từ các cơ sở
chế biến hải sản tại xã An Ngãi, huyện Long Điền. Dễ hiểu vì sao vấn đề này
được quan tâm, bởi lẽ BR-VT có đến 5/8 địa phương vùng biển. Chế biến hải sản
là hoạt động phổ biến và nhiễm môi trường từ các cơ sở chế biến cũng rất phổ
biến.
Hơn 1 năm trước đây, người dân ở ấp Phước Thạnh, xã
An Ngãi, huyện Long Điền đã bức xúc vì môi trường sống ngày càng xấu đi, với
mùi hôi thối nồng nặc, với nguồn nước nhiễm bẩn khiến hàng loạt ruộng muối đùng
tôm dần bỏ hoang… Kết quả kiểm tra gần đây của Sở Tài nguyên-Môi trường cho
thấy: hầu hết cơ sở chế biến hải sản tại An Ngãi đều không có hệ thống xử lý
chất thải, hoặc có cũng chỉ mang tính đối phó. Đặc biệt, tại đây còn có một cơ
sở chế biến bột cá, loại hình gây ô nhiễm nặng nề, vốn đã bị nhiều địa phương “cấm
cửa”. Hầu hết cơ sở chế biến hải sản này còn hoạt động không phép. Đồng thời, qua
kiểm tra, ngành chức năng đã phát hiện 20 cơ sở tự ý san lấp đất, xây dựng nhà
xưởng, với tổng diện tích lên đến gần 59.000m2.
Nói về tình trạng xây dựng, hoạt động trái phép của
các cơ sở gia công và chế biến hải sản, chính quyền địa phương các cấp từ xã
đến huyện viện dẫn nhiều lý do: khu vực nằm cách xa trung tâm, các chủ cơ sở lại
xây dựng vào ban đêm, nên việc quản lý của chính quyền gặp nhiều khó khăn; do
các chủ cơ sở ở nơi khác đến mua đất để mở nhà xưởng, nên cũng khó khăn trong quản
lý, xử phạt; việc cấp phép, quản lý các cơ sở chế biến hải sản nằm ngoài thẩm
quyền địa phương... Cách lý giải này cũng giống như những viện dẫn loanh quanh
trong hầu hết trường hợp xây dựng trái phép, cũng đã và đang diễn đã ở nhiều
địa phương trong tỉnh. Cả chính quyền lẫn các ngành chức năng cuối cùng cứ theo
sau giải quyết những việc đã rồi, khiến khó khăn, phức tạp lại càng thêm phức
tạp, khó khăn.
Tuy nhiên, bên cạnh sự lơ là, chậm trễ, thiếu kiên
quyết trong kiểm tra, xử lý vi phạm, nếu không muốn nói là thiếu trách nhiệm của
các cấp chính quyền lẫn cơ quan chức năng, còn phải nói đến một yếu tố khách
quan là tỉnh BR-VT đến tận bây giờ vẫn chưa có khu vực dành riêng cho hoạt động
gia công, chế biến hải sản.
Tỉnh BR-VT hiện có gần 200 cơ sở chế biến hải sản, nhưng
chỉ có 15 cơ sở xử lý nước thải đủ tiêu chuẩn. Như vậy, còn đến 70% cơ sở xả thẳng
nước thải chưa qua xử lý ra môi trường, với hàng chục ngàn m3 mỗi
năm.
Trong chuyến khảo sát thực tế vừa qua của đoàn Đại
biểu HĐND tỉnh, tại các nơi đoàn đến, tình trạng ô nhiễm môi trường đều đang rất
nghiêm trọng và vượt tầm kiểm soát. Huyện Long Điền là địa bàn có số lượng cơ
sở chế biến hải sản nhiều nhất tỉnh với 68 cơ sở, kế đến là TP. Vũng Tàu với 59
cơ sở; Tân Thành có 22 cơ sở; Đất Đỏ, Xuyên Mộc mỗi huyện có 11 cơ sở, thị xã
Bà Rịa có 7 cơ sở.
Vướng mắc lớn nhất trong lĩnh vực chế biến hải sản
của BR-VT đến nay vẫn là khâu quy hoạch các khu chế biến hải sản tập trung. Mãi
cho tới đầu năm 2012, sau khi xem xét cân nhắc từng địa điểm và lấy ý kiến của
các sở, ngành liên quan và các doanh nghiệp, UBND tỉnh mới thống nhất chủ
trương về việc xây dựng quy hoạch 4 khu chế biến hải sản tập trung trên địa bàn
tỉnh. Cùng với việc đầu tư xây dựng khu chế biến hải sản tập trung, sắp tới,
tỉnh cũng sẽ sắp xếp lại ngành chế biến hải sản theo lộ trình: đến năm 2015,
các doanh nghiệp phải sản xuất, chế biến hải sản bằng quy trình công nghệ hiện
đại, sản phẩm chất lượng cao để hạn chế ô nhiễm môi trường.
Quy hoạch, xây dựng các khu chế biến hải sản tập
trung rõ ràng là yêu cầu cấp bách không chỉ mới được đặt ra. Song với quy hoạch
mà tỉnh đã thống nhất mới đây, nhiều ý kiến vẫn không khỏi băn về tính khả thi
của quy hoạch: liệu sau này có sự thay đổi nữa không? Bởi trong thực tế những
năm qua, tỉnh cũng đã từng nhiều lần xác định quy hoạch các khu chế biến hải
sản. Dẫu vậy, các quy hoạch đều phá sản, và tình trạng ô nhiễm của các cơ sở
chế biến hải sản trên địa bàn vẫn diễn ra nghiêm trọng.
Quy hoạch các khu chế biến hải sản tập trung rất cần
tính toán thật kỹ hiệu quả về kinh tế. Chẳng hạn như ở TP. Vũng Tàu, nếu việc
quy hoạch khu chế biến hải sản tập trung ở khu vực Phước Cơ thuộc phường 12,
nơi cửa ngõ thành phố, có tránh khỏi ảnh hưởng đến ngành du lịch hay không ?
Việc quy hoạch đúng và có tầm nhìn đối với các khu
chế biến hải sản tập trung sẽ là cơ sở để cho các doanh nghiệp chế biến hải sản
sản xuất ổn định và phát triển, yên tâm đầu tư công nghệ mà không phải canh
cánh nỗi lo di dời. Tuy nhiên, khu chế biến hải sản tập trung phải đáp ứng được
các điều kiện về giao thông, hệ thống xử lý nước thải... Nếu không, việc di dời
cơ sở chế biến hải sản cũng chỉ là loanh quanh không lối ra, theo kiểu đẩy
nguồn gây ô nhiễm từ nơi này sang nơi khác.
Theo dự kiến “Ô nhiễm môi trường từ các cơ sở chế
biến hải sản An Ngãi, huyện Long Điền” sẽ là một trong những vấn đề được kỳ họp
thứ tư, HĐND tỉnh khóa V nghị sự. Giải pháp xử lý vấn đề này, trước hết để cũng
cố niềm tin của cử tri, của nhân dân vào tinh thực thi, nghiêm minh của pháp
luật, vào sự điều hành, quản ký hiệu quả của các cấp chính quyền và ngành chức
năng. Song quan trọng hơn là góp phần là thúc đẩy tìến trình phát triển kinh
tế-xã hội trên địa bàn tỉnh một cách bền vững, đúng hướng.
QL |