Lâu
nay, ứng dụng công nghệ
thông tin vào giảng dạy
ở bậc tiểu học, mầm non chỉ
là hoạt động thể
nghiệm. Đến năm học 2005-2006, Sở
GDĐT chỉ đạo: phải tạo bước
đột phá để thúc đẩy mạnh mẽ
hơn nửa việc ứng dụng công nghệ
thông tin, theo đó các phòng GDĐT, các trường tiểu học,
mầm non trong toàn tỉnh càng có
thêm cơ hội tiếp cận phương pháp dạy học hiện
đại này.
Dạy
học bằng công nghệ thông tin ở bậc Tiểu học,
mầm non bây giờ mang những nét mới: màn hình, máy
chiếu Projector thay cho bảng đen, phấn trắng; chiếc máy
vi tính thay cho quyển giáo án dày cộp của người thầy
khi bước lên bục giảng. Vâng, có sự hỗ trợ đắc lực
bằng những ứng dụng của công nghệ thông tin, ưu điểm
đầu tiên được ghi nhận, đó là người thầy không phải
mất thời gian cho việc trình bày bài học, các loại bài
tập, các tiêu điểm cần ghi nhớ. Đặc biệt, phần minh
họa hình ảnh cho bài học được công nghệ thông tin thực
hiện rất bắt mắt, học sinh có thể nhìn và nghe
một cách cụ thể, sống động.
Ví
như với sự hỗ trợ của công nghệ
thông tin, tiết dạy môn khoa học, lớp 3, với bài “Cá”
của cô giáo Nguyễn Thị Thu Thuỷ, giáo viên trường
tiểu học Trưng Vương, thành phố Vũng Tàu hết sức
sinh động. Các em nhỏ “bị” cuốn hút từ đầu
đến cuối. Bài học được khắc họa – trước hết không
chỉ qua hàng loạt câu hỏi gợi ý, cách nêu vấn đề,
dẫn dắn vấn đề của cô giáo. Những hình ảnh, đoạn
phim tuần tự hiện trên màn hình minh hoạ cho từng nội
dung bài học, tạo sự bất ngờ và thú vị cho học sinh
khi được tận mắt khám phá. Bài học còn được mở rộng
bằng nhiều chi tiết mà chắc chắn chỉ có công nghệ thông
tin mới có thể mang lại: Cá được con người khai thác
như thế nào, chế biến ra sao, và ta phải làm gì để bảo
vệ nguồn lợi từ cá. Thay vì đến cảng cá, nhà máy chế
biến …thì bằng công nghệ thông tin, học sinh có thể
chứng kiến ngay trong lớp học.
Tại
lớp Lá, trường mầm non bán công Ánh Dương, TP.Vũng Tàu,
qua tiết dạy chủ đề “Khám phá hiện tượng
tự nhiên” với đề tài “Mưa”
của cô giáo Đặng Thị Ngọc, thay vì cho
học sinh xem tranh như phương pháp truyền thống thì cô giáo
đã khai thác mạng Internet để lấy hình ảnh động của
mưa, sấm sét... chiếu lên màn hình. Sáng tạo hơn, giáo
viên đã ghi một đoạn phim vào đĩa VCD về cảnh mưa ở
ngay sân trường. Điều này đã gây ấn tượng đặc biệt
cho các em nhỏ. Tiếp theo, bằng chương trình PowerPoint, cô
và trẻ cùng tìm hiểu, khám phá: mưa được hình thành
như thế nào. Và kết hợp với một thí nghiệm, trẻ có
thể tự mình trả lời các câu hỏi của cô: mưa do nước
bốc hơi, ngưng tụ thành mây, rồi tạo ra mưa v.v.... Tiết
học diễn ra trong 30 phút, cả cô và trò liên tục làm việc,
liên tục sôi động.
Công
nghệ thông tin rõ ràng đã hỗ trợ rất
nhiều cho người thầy khi bước lên bục giảng. Tuy nhiên,
bên cạnh những ưu điểm được ghi nhận thì
theo ý kiến nhiều giáo viên dự tiết dạy mẫu: hiệu
quả từ tiết dạy mẫu tại hội thảo khi đưa vào thực
tế vẫn còn khoảng cách rất xa. Lý do đầu tiên xuất
phát từ trình độ ứng dụng công nghệ thông tin của đội
ngũ giáo viên tiểu học, mầm non hiện còn hạn chế. Nhiều
giáo viên coi những ứng dụng của công nghệ thông tin chỉ
đơn thuần như một công cụ viết thay, vẽ hình thay mà
chưa biết linh hoạt vận dụng các hiệu ứng cho phù hợp,
đúng thời điểm, liều lượng. Sự lạm dụng quá nhiều
phim ảnh, hiệu ứng powerpoint để trình diễn câu chữ vô
hình chung thu hút sự chú ý của học sinh, hơn là định
hướng cho học sinh đi sâu tìm hiểu nội dung trọng tâm
bài học. Và bài học – cuối cùng đọng lại theo kiểu
“cưỡi ngựa xem hoa”, rất màu sắc, nhưng cũng rất mơ
hồ. Thêm một vấn đề cần bàn là: điều kiện giảng
dạy, học tập ở những tiết dạy mẫu quá lý tưởng:
sỹ số học sinh/lớp chỉ trên dưới 30, có lớp chỉ có
24 em. Những học sinh được chọn học mẫu phần lớn có
học lực khá hoặc giỏi; khả năng tiếp nhận kiến thức,
xây dựng bài tương đối đồng đều, như vậy giáo viên
rất thuận lợi khi dùng phương pháp gợi mở, tung vấn
đề để học sinh thảo luận, tìm hướng giải quyết.
Về trang thiết bị – ngoài phương tiện nghe nhìn – mỗi
lớp còn được bố trí thêm đèn chiếu, bảng từ … Có
thể nói giáo viên vô cùng thoải mái khi cần một công
cụ hỗ trợ: máy chiếu Projector cho việc minh họa phim ảnh,
trình diễn đề mục, câu chữ; đèn chiếu để so sánh
bài những bài giải đúng sai của học sinh; bảng từ để
dán trang ảnh khi tổ chức trò chơi, thảo luận nhóm ...
Thêm nữa, nguồn dữ liệu, phim ảnh minh họa cho nội dung
bài học hiện vô cùng hiếm hoi.
Không
phải là không có lý khi nhiều thầy cô
giáo góp ý: nên tổ chức tiết dạy mẫu dựa trên
điều kiện dạy học phổ biến, vì theo đó giáo
viên dự giảng muốn bắt chước, muốn nhân rộng may
ra còn thực hiện được. Đổi mới phương pháp giảng
dạy là vô cùng quan trọng, nhằm nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện. Đổi mới phương pháp giảng dạy gắn
với ứng dụng công nghệ thông tin hiện cũng trở thành
yêu cầu bức thiết khi triển khai thực hiện thay sách giáo
khoa, đổi mới giáo dục mầm non. Và để việc đổi mới
phương pháp dạy và học thật sự đạt hiệu quả tối
ưu, thì ngoài yêu cầu phải tích cực đổi mới, nâng cao
về nhận thức, năng lực, trình độ của đội ngũ giáo
viên – yêu cầu phải đầu tư, đổi mới về điều kiện
giảng dạy, học tập sao cho đồng bộ, phù hợp cũng là
vấn đề quan trọng.
Vân
Anh
|