Bệnh Glocom (hay còn có tên gọi khác là bệnh thiên đầu thống) được Tổ chức Y tế thế giới xếp vào một trong 8 bệnh gây mù hàng đầu trên thế giới. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đến năm 2010 khu vực Đông Nam Á sẽ có 4,2 triệu người bệnh glocom. Còn tại Việt Nam, trên gần 14.000 người mù cho thấy tỷ lệ mù do glocom là 5,7%.

Triệu chứng của bệnh

Glocom là nguyên nhân gây mù lòa đứng hàng thứ 3, sau đục thủy tinh thể và bí đáy mắt. Điều nguy hiểm là người bệnh đục thủy tinh thể có thể được phẫu thuật phục hồi thị lực, còn người bệnh glocom thì ngược lại.

Bệnh glocom xuất hiện do áp lực nội nhãn tăng cao, chèn ép và làm tổn thương thần kinh thị giác, dẫn đến tình trạng mất dần thị trường. Glocom có thể xảy ra nguyên phát hay sau một bệnh lý toàn thân hoặc tại mắt, nhất là sau khi dùng các thuốc có nguy cơ gây tăng nhãn áp. Về triệu chứng của bệnh, bác sỹ Nguyễn Viết Giáp cho biết, triệu chứng đầu tiên là nhức một nửa đầu, rồi nhức mắt, mờ mắt, chảy nước mắt, làm cho người mệt lả, nôn ói, mệt mỏi. Lúc đầu rất dữ dội, nhức như trời đánh, người Nam gọi là cườm nước, người Bắc gọi là thiên đầu thống, còn từ khoa học gọi là glocom. Còn những người không có những triệu chứng trên thì dấu hiệu báo trước là bệnh nhân luôn cảm thấy nhức nặng ở một bên đầu. Thứ hai có dấu hiệu rất quan trọng là bệnh nhân khi đi đường vào buổi tối nhìn thấy ngọn đèn đường, nhất là ngọn đèn tròn thì họ thấy có một quầng hào quang ở xung quanh như cầu vồng. Ngoài ra, bệnh nhân cảm thấy mờ mắt dần dần, và đến giai đoạn nào đó bệnh nhân chỉ nhìn thấy ở phía trước mà không nhìn thấy ở xung quanh”.

Đối tượng bị bệnh và biện pháp chữa trị

Tất cả mọi người đều có thể bị glocom. Những người có nguy cơ cao thường là những người trên 40 tuổi, bệnh nhân tiểu đường hay cao huyết áp, người có tiền căn gia đình đã mắc glocoma góc đóng hay góc mở, bệnh nhân viễn thị, giác mạc (tròng đen) nhỏ, người có tiền sử dùng thuốc nhóm steroid trong thời gian dài, cận thị nặng, có tiền căn chấn thương hay phẫu thuật mắt. Những yếu tố thuận lợi làm thiên đầu thống bộc phát là chấn thương, mổ quặm, mộng hoặc cảm xúc quá mạnh như: buồn, giận…

Nhiều trường hợp glocom không được điều trị kịp thời dẫn đến mù lòa do không phát hiện sớm, bệnh nhân lầm tưởng với cườm khô (hay còn gọi là đục thủy tinh thể) hoặc mờ do cận thị (ở người lớn tuổi). Có người bị thu hẹp thị trường từ từ nên không biết. Các nguyên nhân gây mù khác là không đi tái khám sau phẫu thuật, không tuân thủ phác đồ điều trị, thất bại trong điều trị, bệnh đã ở giai đoạn cuối…

Bác sỹ Nguyễn Viết Giáp cũng cho biết, yếu tố quan trọng nhất để điều trị glocom hiệu quả là chẩn đoán sớm, điều trị lâu dài và được bác sĩ chuyên khoa mắt theo dõi chặt chẽ.

Bác sỹ Giáp cũng cho biết thêm: “để chẩn đoán bệnh glocom thì thứ nhất là đo nhãn áp thường bằng 2 phương pháp: thứ nhất là đo bằng quả cân truyền thống, thứ hai là đo tự động. Hiện nay ở đây mình đã có máy đo tự động rồi. Nhãn áp bình thường là khoảng từ 18-22, trên 25 là cao. Thứ hai là mình đo thị trường, tức là đo tầm nhìn của bệnh nhân. Những bệnh nhân bắt đầu bị thì thị trường nhìn càng thu hẹp dần. Ở đây mình cũng có máy đo thị trường tự động rồi. Phương pháp thứ 3 là bác sỹ khám để soi đáy mắt, đánh giá gai thị. Phương pháp cuối cùng hiện đại nhất là phương pháp chụp OCT, tức là nó sẽ đánh giá những lớp sợi thần kinh võng mạc, xem nó mất bao nhiêu phần trăm, chức năng của lớp sợi này như thế này. Cái máy này hiện nay mình chưa có”.

Các nhà chuyên môn cũng đưa ra lời khuyên: những người đã biết mình bị thiên đầu thống nên theo dõi đều đặn nhãn áp 3-4 tháng/lần suốt đời, có sẵn thuốc uống, tra ngừa cơn cấp do thầy thuốc chỉ định. Khi có tiền sử gia đình bị thiên đầu thống thì mọi người trong gia đình cần làm xét nghiệm để phát hiện thiên đầu thống từ khi chưa có những biểu hiện đầu tiên. Với những người bị tăng huyết áp, thì khi huyết áp tụt đột ngột có thể tạo cơ hội thuận lợi để bùng phát cơn thiên đầu thống. Người chưa biết mình có thiên đầu thống nên căn cứ vào các dấu hiệu đau nhức mắt, nhìn mờ dần, có những đợt, những lúc nhìn đèn thấy quầng xanh đỏ thì nên đến khoa mắt để đo nhãn áp và làm các xét nghiệm phát hiện bệnh.