Một
trong những kỹ thuật chữa suy thận mãn
được bệnh viện Lê Lợi chính thức triển khai trong
năm 2009, đó là phương pháp thẩm phân phúc mạc. Thay
vì phải vào bệnh viện mỗi tuần 2-3 lần
để chạy thận nhân tạo, với phương pháp này, bệnh nhân
nhàn hơn rất nhiều.
Bác La Châu, 70 tuổi, ngụ tại 85 Bình Giã, phường
8, TP.Vũng Tàu bị suy thận mãn tính 1 năm nay. Trước
đây, bác phải chạy thận nhân tạo trên bệnh viện Chợ
Rẫy (TP. Hồ Chí Minh). Tuổi cao, sức yếu, đi lại vất
vả, tốn kém, nên bác Châu cảm thấy rất mệt mỏi, chán
nản. Sau khi các bác sỹ tư vấn cho bác Châu lựa chọn
phương pháp thẩm phân phúc mạc, đồng thời hướng dẫn
cho bác (và người nhà bác) một số kỹ thuật cơ bản
khi thực hiện phương pháp này, bác Châu cảm thấy “nhàn”
hẳn. Thay vì phải cất công lên bệnh viện Chợ Rẫy 2
-3 lần/tuần, nay 2 tuần bác mới phải vào bệnh viện Lê
Lợi nhận thuốc và dịch truyền và về nhà tự thao tác.
Bác La Châu cho biết: “Khi vô
nước thì ở nhà gia đình làm. Người ta huấn luyện cho
người nhà chữa cho mình. Nhưng phải phổ
biến cho một người thứ hai nữa. Bởi vì
người này kẹt thì có người kia, rất tiện lợi. Làm
cách này khỏe hơn nhiều, bởi vì
truyền nước dịch vô trong người, ngày truyền 3 lần,
mình ăn uống, đi đứng bình thường. Muốn
đi đâu thì đi. Nhưng phải cẩn thận
vấn đề nhiễm trùng”.
Theo
bác sỹ Nguyễn Đình Tuấn, trưởng khoa Hồi sức
tích cực và chống độc, Bệnh viện Lê Lợi, hiện
nay có 3 phương pháp điều trị suy thận là ghép thận,
chạy thận nhân tạo và lọc màng bụng (hay còn gọi là
thẩm phân phúc mạc). Trong đó, thẩm phân phúc mạc là
phương pháp sử dụng màng bụng của chính bệnh nhân để
làm màng lọc. Cụ thể, màng bụng có diện tích tương
đương với màng lọc của 2 quả thận, hệ thống mạch
máu ở màng bụng cũng cho phép quá trình trao đổi thuận
lợi và nhanh chóng. Dựa vào nguyên lý này, người ta có
thể sử dụng màng bụng làm màng lọc thay cho thận.
Hiện
nay, bệnh viện Lê Lợi đã tiến hành 2 phương pháp điều
trị suy thận là chạy thận nhân tạo và thẩm phân phúc
mạc. Phương pháp chạy thận nhân tạo đã được triển
khai từ nhiều năm nay và dần đi vào ổn định. Bắt đầu
từ tháng 12/2009, bệnh viện chính thức triển khai tiếp
phương pháp thẩm phân phúc mạc, và bác La Châu là một
trong những bệnh nhân đầu tiên được tiếp cận với
phương pháp này. Nói về sự khác nhau giữa 2 phương
pháp điều trị suy thận, bác sỹ Nguyễn Đình Tuấn, trưởng
khoa Hồi sức tích cực và chống độc cho biết:
“Giữa 2 phương pháp thẩm phân phúc mạc và chạy thận
nhân tạo, mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và
nhược điểm nói riêng. Về thận nhân tạo, bệnh nhân
phải lệ thuộc vào máy, 1 tuần phải chạy định kỳ 2-3
lần, mỗi lần 3-4 tiếng và kỹ thuật chạy thận nhân
tạo phải được thực hiện tại bệnh viện. Còn về thẩm
phân phúc mạc thì bệnh nhân có thuận lợi hơn là bệnh
nhân được cấp dịch về nhà, bệnh nhân được huấn
luyện kỹ lưỡng, rõ ràng, cụ thể về kỹ thuật được
thay dịch. Thuận lợi hơn là bệnh nhân có thể được
ở nhà và tự làm. Đương nhiên, phải bảo đảm nguyên
tắc vô khuẩn”.
Cũng
theo bác sỹ Tuấn, ưu điểm nổi bật nhất của thẩm phân
phúc mạc là người bệnh không còn phải phụ thuộc vào
máy lọc thận nhân tạo. Để thực hiện được phương
pháp này, bệnh nhân (và người nhà bệnh nhân) sẽ được
đào tạo trong vòng 3 tháng về cách lắp đặt dụng cụ,
thay dịch đúng kỹ thuật, đảm bảo điều kiện vệ sinh…
Sau đó thì bệnh nhân có thể tự thực hiện việc thay
dịch cho mình ngay tại nhà, hoặc nhờ người nhà làm giùm.
Họ cũng được ăn uống tự do, ít dùng thuốc tăng hồng
cầu, thuốc hạ áp hơn bệnh nhân chạy thận nhân tạo.
Nhiều bệnh nhân trẻ tuổi, khi áp dụng phương pháp này
vẫn có thể đi làm việc bình thường, thậm chí đi chơi,
đi du lịch xa cũng không gặp trở ngại gì. Bác sỹ Tuấn
còn kể: nhiều chủ thầu xây dựng, đi giám sát công trình
nay đây mai đó nhưng vẫn tự làm chủ được sức khỏe
mình khi sử dụng phương pháp thẩm phân phúc mạc. Một
trong những lợi điểm nữa là với kỹ thuật này, số
lượng bệnh nhân không hạn chế do không phụ thuộc vào
máy, không quá tốn kém về đầu tư cơ sở hạ tầng, trang
thiết bị.
Hạn chế lớn nhất của kỹ thuật thẩm phân phúc mạc là phải tiến hành trong môi trường đảm bảo vô khuẩn cao, tức là bệnh nhân phải có điều kiện sống cao. Nếu môi trường thay dịch (tại nhà hay tại cơ quan) không đảm bảo vô khuẩn, sẽ dẫn đến một số biến chứng như: viêm phúc mạc…Ngoài ra, kỹ thuật này còn chống chỉ định đối với một số bệnh nhân mới phẫu thuật ổ bụng, bị rối loạn đông máu nặng, bệnh nhân có thai, béo bệu…Tuy nhiên, theo lời bác sỹ Tuấn, thực tế tại các bệnh viện tuyến trên cho thấy, tỷ lệ bệnh nhân bị viêm phúc mạc rất thấp và không đáng ngại. Được biết, hiện nay đã có 3 bệnh nhân được điều trị bằng phương pháp thẩm phân phúc mạc tại khoa Hồi sức tích cực và chống độc, bệnh viện Lê Lợi, và trong thời gian tới sẽ có thêm 10 bệnh nhân được tiếp tục điều trị. Việc áp dụng kỹ thuật thẩm phân phúc mạc vào điều trị sẽ góp phần mở ra tương lai tươi sáng hơn cho những bệnh nhân suy thận mãn.
Vân Anh
|