Đã có thời gian, tưởng chừng như thú chơi thư pháp đã bị lãng quên trong tâm trí của mọi người. Thế nhưng khoảng năm trở lại đây, thú chơi này đã dần được phục hồi và thật sự chiếm được sự yêu thích của nhiều người, đặc biệt là khi thư pháp chữ Việt ra đời. Vào những ngày xuân, thú vui tao nhã này đã trở thành món ăn tinh thần và là nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa của người dân khi đi du xuân…    

    Tinh hoa trong từng câu chữ   

    Chị  Ngọc Nương, chủ cửa hàng thư pháp trên đường Trương Công Định, Tp. Vũng Tàu, giải thích nguyên nhân của việc thư pháp ngày càng phát triển có lẽ là nhờ sự ra đời của thư pháp chữ Việt. “Vì trước đây, viết thư pháp bằng chữ Hán, số người biết chữ nho, chữ hán không nhiều nên chủ yếu, người ta chỉ xin chữ tâm và chữ nhẫn vì 2 từ này khá thông dụng. Chỉ sau khi thư pháp chữ Việt ra đời, thú vui này mới được đông đảo người dân, đặc biệt là các bạn trẻ yêu thích và tìm đến vì nó gần gũi, dễ hiểu hơn”, chị Nương chia sẻ. Không chỉ được người Việt yêu thích, do viết bằng các mẫu tự Latinh nên thư  pháp chữ Việt còn được rất nhiều người nước ngoài yêu thích. Cũng theo chị Nương, cửa hàng  của chị có rất nhiều khách nước ngoài sau khi được tặng chữ đã tìm đến để xem và đặt viết những lời chúc mừng bằng tiếng Anh, tiếng Pháp và cả tiếng Nga để đem về nước tặng người thân, bè bạn làm kỷ niệm về Việt Nam. 

Mẹ con cùng xem thư pháp   

    Đến cửa hàng thư pháp, mỗi người có thể chọn cho mình những câu đối, câu thơ hay một câu ngạn ngữ ý nghĩa để tặng gia đình, bạn bè hoặc để treo trong nhà… Vào ngày xuân, người ta thường chọn các câu thơ, câu đối nói về ngày tết như: Mai vàng nở rộ mừng tri kỷ. Đào hồng khoe sắc đón tri ân. Chúc Tết ông bà có thể chọn những câu như: Ông bà vui Tết tăng tuổi thọ; cha mẹ mừng xuân được an nhàn. Tặng bà con lối xóm lại có câu khác: Xuân đến nhà nhà vui hạnh phúc, Tết về chốn chốn hưởng bình an. Xuân đáo bình an tài lợi tiến; Tết về phú quý lộc quyền lai, câu này có thể dùng để chúc mừng cho mọi người thành công; Để tặng người yêu thì có câu: "Nếu anh là biển xanh rộng lớn. Em sẽ là sóng biển nép bên anh"…   

    Tại gian hàng thư pháp của hội hoa xuân năm nay, chúng tôi gặp khá đông người đến thưởng lãm và xin chữ  về treo trong nhà. Theo anh Trần Thanh Hiền, CLB Thư  pháp chữ Việt, một trong 2 “ông đồ” ngồi tặng chữ tại hội hoa xuân, chữ được nhiều người xin nhất là chữ Xuân, chữ Tâm và chữ Phúc vì ý nghĩa của 3 chữ này bao hàm nhiều điều sâu sa, thâm thúy. Gặp anh Nguyễn Hữu Toản, nhà tại phường 7, Tp. Vũng Tàu khi anh đang nâng niu cầm bức thư pháp còn chưa ráo mực vừa xin được, anh Toản cho biết, năm nào anh cũng ghé quầy thư pháp xin 1 câu đối tết về trưng trên cây mai trong nhà. Năm nay, anh đổi gu sang chơi chữ. “Chỉ cần 1 chữ, sau đó người viết thư pháp cho thêm 1 câu đối để họa nữa là trọn vẹn. Ví dụ như chữ Tâm sẽ có câu “Tâm bình gia an” để mong một cuộc sống bình yên trọn vẹn cả tâm hồn mỗi người đến cuộc sống gia đình an bình”, anh Toản vui vẻ cho biết.   

    Có mặt tại gian hàng thư pháp chữ Việt của nghệ  nhân Trần Thanh Hiền trong khuôn khổ hội hoa xuân Tp. Vũng Tàu, ông Võ Thành Kỳ, Phó chủ tịch UBND tỉnh đã bày tỏ sự thán phục trước nét chữ vẽ tranh của anh Hiền. “Đây là một nét văn hóa rất đặc sắc của riêng người Việt. Nó thể hiện tâm hồn của người Việt Nam, nhẹ nhàng, mộc mạc nhưng lại rất thâm thúy, sâu sắc. Tôi nghĩ, chúng ta cần dành cho thư pháp chữ Việt nhiều cơ hội để khẳng định mình, góp phần xứng đáng trong các hoạt động văn hóa của người Việt trong các dịp lễ hội, đặc biệt là vào dịp đầu xuân”, ông Kỳ chia sẻ ý nghĩ của mình

.    

Nghệ nhân Thanh Hiền tặng ông Võ Thành Kỳ bức thư  pháp ngày xuân   

    Theo các nghệ nhân thư pháp, nét chữ còn thể  hiện cả nét người trong đó. Nghệ nhân Thanh Hiền chia sẻ, nét bút là nét người, cùng một chữ, nhưng người thì sử dụng nét đậm, người lại phết nét nhạt. Nam giới viết thư pháp thường thể hiện nét chữ phóng khoáng, mạnh mẽ, còn nữ giới viết thư pháp lại mềm mại, thể hiện sự nhẫn nại, bền bỉ. “Chính vì vậy, với người biết thưởng thức, chỉ cần nhìn chữ viết là có thể biết được chủ nhân của bức họa thư là người như thế nào, đang có chuyện vui, buồn thế nào ngay”, anh Hiền vui vẻ nói.    

    Thú chơi cũng lắm công phu   

    Thư pháp chữ Việt có phong cách rất đa dạng và  thể hiện bằng nhiều chất liệu khác nhau, từ vải, giấy, mành tre, trên vỏ sò ốc… Theo chị Tô Dung, một thành viên trong CLB thư pháp chữ việt Vũng Tàu, viết thư pháp trên giấy dù có nhiều hình thức nhưng cũng bị nhàm. Vì vậy, để thư pháp phát triển, người nghệ nhân cần phải tìm tòi ra các chất liệu mới để tạo sự mới lạ đáp ứng thị hiếu của người thưởng thức, nhưng cũng là tạo hồn cho câu chữ. Chính vì vậy, thời gian gần đây, ngoài những bức thư pháp thông thường, người ta còn bắt gặp tại các gian hàng thư pháp có những chất liệu được dùng thay giấy như đá, lá cây, gỗ ghép, vỏ các loại sò ốc…Vỏ ốc và các viên đá sỏi vốn đã mang sẵn trong mình vẻ đẹp mộc mạc nên khi dùng vỏ ốc hoặc đá để viết thư pháp sẽ khiến những câu chữ càng có hồn và tạo cho người xem sự lắng đọng, chút suy tư sâu sắc hơn ", chị Tô Dung cho biết thêm.  

Viết thư pháp trên đá, trên lá cây.   

    Còn với Nghệ nhân Thanh Hiền, CLB Thư pháp trung tâm VH tỉnh, anh còn viết thư pháp cả trên những viên đá cuội. Nghệ nhân Thanh Hiền cho biết, sóng biển Vũng Tàu đã “điêu khắc” tạo cho những hòn đá ở biển những hình dáng đẹp nên khi nhìn thấy chúng là anh nảy sinh ra những ý tưởng mới lạ. Nhưng cái khó nhất là làm sao để thể hiện bố cục của bức thạch thư cho hài hòa và chuyển tải cả tính cách và tình cảm của người viết. Bằng kỹ thuật Photoshop và in hình lên đá bằng kỹ thuật nướng ở nhiệt độ 200⁰C, anh đã có một tác phẩm mới in hình con giáp của năm Canh Dần trên những bức thạch thư. “Sau khi khách chọn được những viên đá mình ưng ý, tôi mới viết những câu thư pháp cho phù hợp lên trên viên đá cuội đó”, anh Hiền chia sẻ kinh nghiệm. Ngoài ra, để thư pháp chữ Việt càng trở nên thông dụng hơn, các nghệ nhân còn sáng tạo viết thư pháp trên nhiều loại chất liệu khách nhau như trên móc chìa khóa, nắp điện thoại, trên các món quà lưu niệm…    

    Thư pháp là nét văn hóa khá đặc sắc, không chỉ đẹp mà còn có chiều sâu tâm hồn. Với người Việt, một bức thư pháp làm quà tặng ngày xuân không chỉ mang ý nghĩa đơn thuần là một món quà mà còn bao hàm trong đó những câu chúc tốt lành, những ước mong về sự an bình, sung túc.   

Nguyễn Quân